De Sound Factory: een interactief broeinest voor geluidskunst en creativiteit. Een auditieve ontdekkingstocht gespreid over het dakterras en het vijfde niveau van de Lantaarntoren van Concertgebouw Brugge. Experimenteren, ervaren of componeren, alles is Ė letterlijk Ė binnen handbereik. Van bronzen beiaardklokken tot digitale klanklaboís, van beats en samples tot ijle klankfrequenties. De Sound Factory biedt een mix van installaties waarmee jij je ding kan doen. Geen herkauwde popdeuntjes maar wel eigen creaties die intrigeren en inspireren.

Klankentoren | Aernoudt Jacobs

(c) Paul Willaert

Op het dakterras van de Lantaarntoren staat de Klankentoren [foto], een installatie ontworpen door Aernoudt Jacobs. Je kan er alle Brugse stadsklokken mee beluisteren, maar ook – en vooral – eigen klanksculpturen en manipulaties mee creëren. De interactieve Klankentoren bevat 150 geluiden van klokken afkomstig uit het Belfort en andere Brugse torens. Deze werden geregistreerd en geïnventariseerd door de Brugse Erfgoedcel.

Je kan de Klankentoren bedienen via een ingebouwd touchscreen. Naast een klavier en een overzicht van alle beschikbare geluiden, kan je ook het volume, de toonhoogte en de amplitude van de samples en zelfs de draaisnelheid van de roterende elementen aanpassen.

Beiaardklokken

(c) Paul Willaert

De 21 bronzen beiaardklokken op het dakterras, hingen vroeger in de Brugse Belforttoren. Ze werden in en uitwisselen centraal. 1969 gegoten door klokkengieterij Horacantus-Eijsbouts (Lokeren, BE / Asten, NL) en dienden ter vervanging van een aantal beiaardklokken van Marcel Michiels (uit 1939) en Joris Dumery (uit 1742-1748). In 2010 werden deze 21 kleinste klokken uit de beiaard van het Belfort verwijderd en vervangen door nieuwe exemplaren die perfect aansluiten op de historische Dumery-reeks uit de 18e eeuw. Hun gewicht varieert van 13,5 tot 59 kg. De toonhoogtes reiken van sol tot do. In totaal telt de Brugse belfortbeiaard 47 klokken met een totaal gewicht van 28 ton.

De 21 klokken, samen bijna twee chromatische toonladders, hangen in een reeks van laag naar hoog en in een spiraalvormige toonladder met de laagste tonen onderaan. Bespeel de klokken met de verschil lende objecten, mallets of jazz brushes. Ga voor een spectaculaire solo-uitvoering of creŽer ter plekke een nieuwe groepscompositie.

Refrakt | Esther Venrooy & Olivier Goethals

(c) Paul Willaert

In de trappenhal van de Sound Factory tref je Refrakt aan, de audiovisuele installatie van Esther Venrooy (geluidskunstenaar) en Olivier Goethals (architect).

Tijdens hun eerste bezoek aan de Lantaarntoren leek de trappenhal slechts een doorsnee aaneen- schakeling van niveaus. Maar nadien, bij een tweede verkenning van de ruimte, bemerkten Venrooy en Goethals de ruimtelijke contrasten en auditieve eigenschappen: lichtinval, schaduwen, materiŽle hardheid, resonantie en radicale hoogteverschillen.

Door middel van de methode 'punt-lijn-vlak' neemt Refrakt de functionaliteit van de trappenhal over. Luidsprekers worden bewust op bepaalde punten opgesteld en onderling door lijnen verbonden. De ontwerpers selecteerden bestaande vlakken en namen ze auditief of visueel onder handen. Met reflectie en projectie scheppen ze een nieuwe auditieve en architecturale invulling van de ruimte.

CYBERCORNER

(c) Paul Willaert

CreŽer soundscapes met de muzieksoftware op de iMacs van de Sound Factory. Meer heb je niet nodig om in je eentje of met twee te experimenteren en te componeren. Van klanktechneut tot leek, na zowat vijf minuten heeft iedereen het onder de knie.

OMNI | Patrice Moullet

Deze bonte klankinstallatie is een creatie van Patrice Moullet. De OMNI lijkt wel een felgekleurde padden- stoel met 108 geŽmailleerde vakjes die stuk voor stuk anders reageren op een aanraking en zo hun unieke klank laten horen. De installatie bevat een enorme databank aan geluiden. Percussie, synthesizers, koperblazers, spacy elektronicaklanken of analoge bits en bleeps: een uitgestrekt klankspectrum dat wacht op jouw instructies. Zoek naar patronen of combinaties en stel je eigen composities samen. Door de uitgebreide keuze aan klanken zijn de mogelijkheden voor samenspel eindeloos.

De OMNI eiste 23 jaar lang intens onderzoek om na verschillende prototypes [foto, schets] en tests eindelijk een geschikt ontwerp te vinden. De klankinstallatie is een naadloze samensmelting van creativiteit, technologie, functionaliteit en design. Vanuit technisch oogpunt vormen de 108 vakjes een gespecialiseerde interface om samplers, synthesizers, hard- en software te triggeren.

Kilo Ohm | Erwin Stache

Hier hangt elektriciteit in de lucht! De zes metalen buizen van Erwin Stache laten je vingertoppen tintelen van speelplezier. Bij de Kilo Ohm gaan geluid en beweging hand in hand. De buizen reageren op de elektrische weerstand van je huid waardoor de minste aanraking een specifieke klank produceert. Doordat die weerstand bij zowat iedereen verschillend is, krijg je steeds een ander resultaat.

Experimenteer met vingervlugge zachte tikjes, een plotse bruuske greep of intensief knijpen. Je hoort meteen het verschil. Speel met twee of drie samen en hoor wat er gebeurt wanneer je elkaar aanraakt. Of je Kilo Ohm nu hanteert als een piano, een drumstel of een mix van bezwerende klanken, je dirigeert de buizen en je verkent hun uitgestrekte klankpotentieel.

Rail Buzzer | Gijs Gieskes

Met deze installatie worden bezoekers uitgenodigd om het logo van Sound Factory te bespelen door het op verschillende plaatsen aan te raken. de diverse geluiden kunnen daarna bewerkt worden met verschillende effectknoppen. de Ďtrashyí uitvoering van deze installatie laat de technologie zien. Met puur geluid als vertrekpunt legt de Rail Buzzer een verband tussen klankkunst, hedendaagse muziek en Panamarenko-achtige poŽzie. De Rail Buzzer kwam tot stand in samenwerk met Champ díAction.

Workshops

De workshops zijn gericht op alle leeftijden: kinderen, jongeren en volwassenen.

De workshop voor kinderen en jongeren

Een workshop bestaat uit twee delen: de luistertocht door het hele Concertgebouw en de doe-sessie in de Sound Factory. Beide zijn steeds aangepast aan de leeftijdsgroep. Een volledige workshop (luistertocht + doe-sessie) duurt ruim twee uur. De leerkracht ontvangt voor het bezoek een lespakket met info over het ontstaan, de functie en de architectuur van het Concertgebouw. Dit wordt best vooraf gegeven. In het pakket zitten ook leuke doe-opdrachten rond geluid om achteraf in de klas mee aan de slag te gaan.

Luistertocht

We starten in de Kamermuziekzaal waar de groep een idee krijgt van het belang van de akoestiek en de werking en de functie van het Concertgebouw. Een ritmische oefening, een eerste initiatie in het componeren vormt de basis voor de doe-sessies die volgen. In het Foyer Parterre voeren de deelnemers een aantal proefjes uit. Zo experimenten ze met de trillingen, de voortplanting en de hoogteverschillen van het geluid. In dezelfde ruimte wordt gefocust op het onderscheid in klankbeleving.

Dan gaat het richting Concertzaal. Hier geeft de gids tekst en uitleg over de akoestiek, de klankervaring en enkele wetenswaardigheden bij deze indrukwekkende ruimte. Via de glazen lift gaat het richting Balkon Parterre. Door het grote panoramische raam staat de gids stil bij de diverse klankvelden en de verschillende geluidszones in een stad. Een ideaal opstapje om het te hebben over hoe geluidskunstenaars vroeger en nu met concrete geluiden aan de slag gaan. CONCRET PH van Xenakis en Poème Electronique van Edgard Varèse vormen hierbij een gedroomd luistermoment. Deze twee (korte) werken uit de beginperiode van de geluidskunst dompelen de deelnemers onder in de wereld van samples en concrete geluiden. Ze zorgen bovendien voor een perfecte auditieve en visuele link tussen geluid en architectuur. Als afsluiter van deze belevingstocht belandt de groep op het dakterras. Het contrast van de overgang tussen de binnengeluiden die ze het voorbije uur intens beleefden en de buitengeluiden op het dakterras kan niet groter zijn.


Doe-sessie

Er zijn drie delen bij deze doe-sessies: CyberCorner, Kilo Ohm en OMNI. De groep wordt in drieën gesplitst:
één groepje gaat in de Cybercorner aan de slag met het muziekprogramma GarageBand. De andere twee groepjes focussen zich op de Kilo Ohm en de OMNI. Er wordt na verloop van tijd gewisseld zodat elk groepje alles heeft meegemaakt.

CyberCorner
Per twee of individueel maken de kinderen en jongeren een soundscape. Het muziekprogramma GarageBand is hierbij de leidraad. De workshopbegeleider assisteert hen door klanken te kiezen, te luisteren of iets aan te klikken. Oudere kinderen gaan zo zelfstandig mogelijk aan de slag. De begeleider speelt hierbij een ondersteunende rol. De kinderen kunnen experimenteren met geluidsfragmenten, klankfilters, echo's, het toevoegen van patronen en ritmes met het klavier.

Kilo Ohm
Hier wordt er eerst volop geŽxperimenteerd. Wat hoor je bij een aanraking en hoe wijzigt de klank? Hoe klinkt het als je iemand, of de hele groep, vastneemt? Daarna wordt er gezocht naar patronen, ritme, lengte en intensiteit. Kinderen en jongeren proberen, indien er nog wat tijd over is, samen tot een klankencompositie te komen.

OMNI
Met de OMNI wordt er eerst geŽxperimenteerd en daarna gecomponeerd. De groep start vanuit een repetitief patroon waaraan telkens een nieuwe laag, patronen of korte accenten worden toegevoegd. Er zijn talloze variaties mogelijk. Verschillende geluidsbanken creŽren afzonderlijke en uiteenlopende sferen: stemgeluiden, wereldmuziek, jazz, synthesizers ? Perfect voor een auditieve trip.

De workshop voor volwassenen

Ook hier bestaat de workshop uit twee delen: de luistertocht door het hele Concertgebouw en een korte doe-sessie in de Sound Factory.

Luistertocht

In het Concertgebouw draait alles rond muziek. Niet alleen door de vele concerten op het programma, maar ook in het concept van de architectuur waar geluid optimaal tot zijn recht moet komen. En uiteraard in de Sound Factory waar niets dan 'sound' in de kijker staat. Tijdens de tocht doorheen het gebouw maakt de gids de wereld van het geluid en 'sounds' op een interactieve wijze concreet. Met proefjes laat hij de groep kennismaken met begrippen als frequentie, decibel, hertz en resonantie. Heel boeiend wordt de ervaring hoe we geluiden effectief horen. In de Kamermuziekzaal beleeft de bezoeker dit 'horen' bijvoorbeeld heel anders dan in de kleine, gesloten ruimte die wordt bezocht.

Op de Foyer Parterre ligt de focus op de bijzondere architectuur en krijgen enkele akoestische effecten alle aandacht.

Om duidelijk te maken dat geluid zich voortplant en ruimte een bepalend effect heeft, mag een bezoek aan de Concertzaal niet ontbreken. Met enkele hulpmiddelen toont de gids aan wat ruimte en medium met geluid kan doen. Uiteraard wordt er ook stilgestaan bij de architectuur van de zaal en hoe die bijdraagt tot de bijzondere akoestiek.

Het beluisteren van de klankcompositie 'PoŤme Electronique' levert voldoende stof om het te hebben over concrete geluiden.

'Oor'en 'oog' op de stad krijgt de bezoeker op het dakterras van de Lantaarntoren. Hier raakt men niet alleen overweldigd door het unieke uitzicht over de historische binnenstad, men maakt hier opnieuw kennis met de geluiden van buitenaf. Dit panorama is ook de ideale plek om het te hebben over geluiden uit het verleden, 'de stad als muziekinstrument' en ons eigen geluidengeheugen. Via de Refrakt, een audiovisuele installatie van Esther Venrooy (geluidskunstenaar) en Olivier Goethals (architect), wordt de bezoeker geconfronteerd met opkomende, verplaatsende en botsende geluiden. Begrippen als echo en delay krijgen hier plots betekenis.

Doe-sessie

In de Sound Factory maken de bezoekers via iPads een kleine reis door de hoogtepunten binnen de klankkunst, de discipline waar het in de Sound Factory allemaal rond draait. De installaties in de Sound Factory maken duidelijk hoe artiesten binnen geluidskunst met geluid of klank als materie aan de slag gaan. Als eindpunt van deze workshop mogen de bezoekers nu ook zelf aan de slag gaan. De groep wordt in drieŽn gesplitst: ťťn groepje gaat in de Cybercorner aan het werk met het muziekprogramma GarageBand. De andere twee groepjes focussen zich op de Kilo Ohm en de OMNI. Er wordt na verloop van tijd gewisseld zodat elk groepje alles heeft meegemaakt.

CyberCorner
Per twee of individueel maakt men een soundscape. Het muziekprogramma GarageBand is hierbij de leidraad. De workshopbegeleider assisteert hen door klanken te kiezen, te luisteren of iets aan te klikken. De bezoekers kunnen experimenteren met geluidsfragmenten, klankfilters, echo's, het toevoegen van patronen en ritmes met het klavier.

Kilo Ohm
Hier wordt er eerst volop geŽxperimenteerd. Wat hoor je bij een aanraking en hoe wijzigt de klank? Hoe klinkt het als je iemand, of de hele groep, vastneemt? Daarna wordt er gezocht naar patronen, ritme, lengte en intensiteit. Kinderen en jongeren proberen, indien er nog wat tijd over is, samen tot een klankencompositie te komen.

OMNI
Met de OMNI wordt er eerst geŽxperimenteerd en daarna gecomponeerd. De groep start vanuit een repetitief patroon waaraan telkens een nieuwe laag, patronen of korte accenten worden toegevoegd. Er zijn talloze variaties mogelijk. Verschillende geluidsbanken creŽren afzonderlijke en uiteenlopende sferen: stemgeluiden, wereldmuziek, jazz, synthesizers ? Perfect voor een auditieve trip.

 

BEZOEK & RESERVATIE

SOUND FACTORY - Lantaarntoren
Concertgebouw Brugge - 't Zand 34, 8000 Brugge

Vrij bezoek
Openingsuren: van 9.30 tot 17.00 uur, gesloten op maandag

Tickets
€ 6
reductietarief: € 5
-12 jaar: gratis
Gratis voor inwoners van Brugge, voor leerlingen en begeleiders (1 per 15 leerlingen) van basis- en middelbare scholen die als schoolgroep komen
groepen verplicht vooraf reserveren via +32 70 22 33 02 (ma-vr, van 16.00 tot 18.30 uur)

Groepen
Groepen kinderen, jongeren en volwassenen die de Sound Factory willen bezoeken, moeten reserveren via educatie@concertgebouw.be of +32 70 22 33 02 (ma-vr, van 16.00 tot 18.30 uur). Voor een optimale ervaring raden we aan om een workshop te volgen.

Workshops

KORTINGTARIEF

NORMAAL TARIEF

MAXIMUM AANTAL PER GROEP

Sound Factory workshops

75 €

250 €

25 personen

Kortingtarief geldt voor:

  • Onderwijsinstellingen, dus ook:
    tweedekansonderwijs
    hoger onderwijs
    deeltijds kunstonderwijs
    gesubsidieerd avondonderwijs
  • Kansengroepen, waaronder:
    instellingen voor mindervaliden
    officiële armoedeverenigingen
    OCMW, MPI, ...
  • Gesubsidieerd aanbod voor kinderen en jongeren
    kinderopvang
    activiteit van gemeentelijke jeugddienst
    vakantiekampen, muziekkampen
    jeugdateliers

Geen kortingtarief:

  • Groepen particulieren: families of vrienden
  • Bedrijven
  • Buurtcomités
  • Serviceclubs
  • Socio-culturele verenigingen
  • Seniorenverenigingen
  • Ouderverenigingen van scholen
  • Oud-leraren groepen


De boeking gebeurt steeds via de instelling, vereniging, organisatie.

Info en inschrijvingen via educatie@concertgebouw.be of +32 70 22 33 02 (ma-vr, van 16.00 tot 18.30 uur)

Schrijf u met het invulformulier in voor een workshop in de Sound Factory.

 

Nieuws



Sound Factory op de website van The New York Times


Let your inner carillonneur ring at the Sound Factory (...) a new interactive museum inside the contemporary Concertgebouw building. Compose a symphony on the rooftop - inspired, perhaps, by the lovely views across town - with a touch-screen exhibit that puts control of (recorded) chimes from the city’s various church bells at your fingertips. Then descend the staircase through an eerie auditory installation to the fifth floor, where the highlight is the colorful artwork-cum-synthesizer titled “OMNI.”

>Lees hier het volledige artikel online

(bron: Ingrid K. Williams voor The New York Times, 36 Hours: Bruges, Belgium, 23.02.2012)



Footer Concertgebouw Musea brugge bruggemuseum erfgoedcelbrugge musica vlaanderen vlaanderen brugge